ଡାଇନୋସରମାନେ କିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ସେ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି

ପାଲିଓଆର୍ଟ କ’ଣ, ଆପଣ ଏନେଇ କେବେ ଚିନ୍ତା କରିଛନ୍ତି କି ...?, ଡାଇନୋସର କିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ? ଆମେ କେମିତି ଜାଣିବା ଡାଇନୋସର କେଉଁ ରଙ୍ଗର ଥିଲେ ?


୬୫ ମିଲିୟନ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ପୃଥିବୀ ସହିତ ଏକ ବିରାଟ ଉଲ୍କା ଧକ୍କା ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଫଳରେ ଏମିତି କିଛି ଘଟଣା ଘଟିଲା ଯାହା ଦ୍ୱାରା ୧୬୫ ମିଲିୟନ ବର୍ଷ ଧରି ପୃଥିବୀରେ ରାଜୁତି କରୁଥିବା ଡାଇନୋସରଙ୍କ ବଂଶ ଲୋପ ପାଇଗଲା ।

ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜୀବ, ଯିଏ ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଏବଂ ଆକାରରେ ମହଜୁଦ ଥିଲେ, ଏବେ ସେମାନେ କେବଳ ଜୀବାଶ୍ମକୁ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱର ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଛାଡି ଯାଇଛନ୍ତି । ଆମେ ପ୍ରଥମେ ଡାଇନୋସରର ଜୀବାଶ୍ମ ଆବିଷ୍କାର ଆରମ୍ଭ କଲୁ, ପରେ ଆମେ ସେମାନଙ୍କର ରୂପକୁ ପୁନଃ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛୁ । ଆପଣମାନେ ବହି ଏବଂ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଗୁଡିକରେ T Rex ଦ୍ୱାରା ଡାଇନୋସରକୁ ଦେଖିଥିବେ । କିନ୍ତୁ ସେ ଚିତ୍ରଗୁଡିକ କେତେ ଅବିକଳ ତାହା କେବେ ଚିନ୍ତା କରିଛନ୍ତି କି ? T Rex ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ଡାଇନୋସରକୁ କୁକୁଡ଼ା ଭଳି ପକ୍ଷୀ ଲଗାଇବା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ ।

ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କେମିତି ଜାଣିଲେ ଡାଇନୋସର କେମିତି ଦେଖାଯାଏ ବୋଲି ?

ଆପଣ ବିଜ୍ଞାନ ଯୁଗରେ ତଥ୍ୟକୁ ପରୀକ୍ଷା ନ କରି କିଛି ବି କହିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହାକୁ ଆଖିରେ ରଖି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ନିଜର ଜ୍ଞାନ ସମ୍ମତ ବୁଦ୍ଧିମତାକୁ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଏବଂ ଜୀବାଶ୍ମରୁ ଏମିତି ଦେଖା ଯାଉଥିବବୋଲି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଁଚିଲେ । ତେବେ ସମୟକ୍ରମେ ଡାଇନୋସରର ହାଡ ଖଣିଜ ପଥର ରୂପେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଯାଇଛି । ଜୀବାଶ୍ମ ସଂରକ୍ଷିତ ଅବଶେଷ ରୂପେ ରହିଯାଇଛି । ଅନ୍ୟ ଅର୍ଥରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ହାଡ଼ ଏବେ ଚଟାଣ ହୋଇଯାଇଛି ।

ଏହାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ମୁନିଆ ଦାନ୍ତ ଆମକୁ ଡାଇନୋସର ଏକ ମାଂସାସୀ ଜୀବ ବୋଲି ସୂଚନା ଦିଏ । ସେମାନଙ୍କର ଶିକାରକୁ ମାରିବା ଏବଂ ମାଂସ ଛିଣ୍ଡାଇବା ପାଇଁ ମାଂସାହାରୀମାନଙ୍କର ଲମ୍ବା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ବୃହତ ଦାନ୍ତ ଥାଏ । ଅପରପକ୍ଷେ, ଏକ ଶାକାହାରୀ ବା ତୃଣଭୋଜି ପାଖରେ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷର ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ଗ୍ରାଇଣ୍ଡ୍ ବା ଗୁଣ୍ଡ କରିବା ଏବଂ ହଜମ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାନ୍ତ ଥାଏ । ଉଭୟ ସର୍ବାହାରୀଙ୍କ ପାଖରେ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ମାଂସ ଖାଉଥିବାମାନଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଏବଂ ସମତଳ ମାଢିର ଏକ ମିଶ୍ରଣ ରହିଥାଏ ।

ମାଂସାସୀମାନଙ୍କର ଲମ୍ବା ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଥାଏ ଯାହା ତାକୁ ମାଂସକୁ ଚିରିବା ଓ ଶିକାରକୁ ମାରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥାଏ । ସଂଯୋଗବଶତଃ ତୃଣଭୋଜିମାନଙ୍କର ଲମ୍ବା ଓ ଓସାରିଆ ଦାନ୍ତ ଥାଏ ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଭିଦ ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ଗୁଣ୍ଡ କରି ଜୀର୍ଣ୍ଣ କରିଵାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ । ସର୍ବାହାରୀ ଅର୍ଥାତ ଯେଉଁମାନେ ମାଂସ ଓ ତୃଣ ଖାଇଥାନ୍ତି ସେମାନଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତ ଏବଂ ଚଉଡା ଦାନ୍ତ ରହିଥାଏ । ଯଦିଓ ବହୁତ କମ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି ଯେ ଡାଇନୋସର ସର୍ବାହାରୀ ଥିଲା । ତାର ଜୀବାଶ୍ମ ଓ କଙ୍କାଳକୁ ଦେଖି ଏହା ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କଙ୍କାଳ ସହିତ ଆଜିକାଲିର ପଶୁମାନଙ୍କର କଙ୍କାଳକୁ ପରୀକ୍ଷା କରି ସେମାନେ କିପରି ବିଶାଳକାୟ ଦେହକୁ ବୋହି ପାରୁଥିଲେ ତାହା ପରୀକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି ।

ଅସ୍ଥି ବା ହାଡ଼ ବ୍ୟତୀତ

କ୍ୱଚିତ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଆମେ ଏମିତି ଜୀବାଶ୍ମ ପାଇଥାଉ ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ହାଡ ନୁହେଁ କିଛି ଟିସୁ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ଥାଏ । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୧୯୯୯ରେ, ପାଲିଓଣ୍ଟୋଲୋଜିଷ୍ଟ୍ ଟାଇଲର ଲାଇସନ୍ ଜୀବାଶ୍ମ ଟିସୁ ସହିତ ଏକ ଏଡମୋଣ୍ଟୋସରସ୍ ପାଇଥିଲେ । ମମିଫାଏଡ୍ ଡାଇନୋସର ଚର୍ମ, ଲିଗାମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଟେଣ୍ଡନ୍ ସଂରକ୍ଷଣ କରି ଏହି ଜୀବଗୁଡିକ କିପରି ଗତି କରୁଥିଲେ ସେ ବିଷୟରେ ଆମକୁ ବହୁତ କିଛି ତଥ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ମିଳିଥିଲା ।

ଡାଇନୋସରମାନଙ୍କର ପକ୍ଷ ଥିଲା କି ?

ହଁ ବହୁ ଡାଇନୋସରଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପକ୍ଷ ଥିବାର ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ଭେଲୋସିରାପ୍ଟର ଅପେକ୍ଷା ଜୁରାସିକ ପାର୍କର ପ୍ରାଣୀ ବେଶୀ ଜଟିଳ ମନେହୁଅନ୍ତି ।

ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଡାଇନୋସରରୁ ହିଁ ପକ୍ଷୀ ମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ । ଏବଂ ସେମାନେ ପକ୍ଷୀ ହେବାର ପୂର୍ବାବସ୍ଥାରେ ସେମାନଙ୍କଠାରେ ପକ୍ଷ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମ ପାଖରେ ଆଜିକୁ ୧୮୦ ମିଲିୟନ ବର୍ଷ ବା ତାଠୁ ଅଧିକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଡାଇନୋସରମାନଂକର ପକ୍ଷ ଥିବାର ପ୍ରମାଣ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି ।

ତେବେ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଏତେ ସମୟ କାହିଁକି ଲାଗିଲା ଯେ ଡାଇନୋସରର କିଛି ପ୍ରଜାତିଙ୍କର ପକ୍ଷ ରହିଥିଲା ? କାରଣ ଗୋଟିଏ ଡାଇନୋସରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବାଶ୍ମ ପାଇବାକୁ ବହୁତ ସମୟ ଲାଗିଲା । ୧୯୯୦ ଯାଏଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବାଶ୍ମ ଓ ସେଥିରେ ପକ୍ଷ ଭଳି କିଛି ସରାଂଚନା ଲାଗିଥିବାର ଆମକୁ ପ୍ରମାଣ ମିଳି ନ ଥିଲା ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଅନେକ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇ ଏହା ପରୀକ୍ଷଣ କରାଯାଇଛି ।

ଆମେ କେମିତି ଜାଣିଲେ ଯେ ଡାଇନୋସରମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି ବୋଲି ?

ଡାଇନୋସର ଜୀବାଶ୍ମରେ ଅସ୍ଥିର ସରାଂଚନା ଏବଂ ପକ୍ଷର ପ୍ରଭାବ ମୂଳରୁ ଉଲ୍ଲେଖଥିଲା । ୧ % ରୁ କମ୍ ଜୀବାଶ୍ମରେ ଏହି ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡିକ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି । କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ରଙ୍ଗ ବା ବର୍ଣ୍ଣର କଥା ଆସେ ସେତେବେଳେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କେବଳ ଅନୁମାନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଛନ୍ତି । କାରଣ ରଙ୍ଗଗୁଡିକ ବହୁତ କମ ସଂରକ୍ଷଣ ହୋଇପାରେ । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏନେଇ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିନାହାନ୍ତି । ସେଥିପାଇଁ ସର୍ବଦା ଡାଇନୋସରମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଥମିକ ରଙ୍ଗ ଯେପରିକି ସବୁଜ, ଧୂସର ବା ଈଷତ ଧୂସର ରଙ୍ଗରେ ଚିତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି । ଯଦିଓ ସତରେ ଡାଇନୋସରର କିଛି ପ୍ରଜାତିମାନେ ଏତଦଭିନ୍ନ ଅଧିକା ବର୍ଣ୍ଣ ବିଭା ହୋଇଥିବେ । ଆଜିକାଲିର ଜୀବିତ ସରୀସୃପମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ଭଳି ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ନିଜ ସାଥି ବା ଶିକାରକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଲାଗି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ରଙ୍ଗ ବଦଳାଉ ଥିବେ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଏ ।

Translated from How Do We Know What Dinosaurs Looked Like?

Report an Error